بررسی ادبیات شفاهی جنوب کرمان درنمایشگاه کتاب جیرفت

1395/10/14 10:06

میزگرد ادبی با موضوع ادبیات شفاهی جنوب کرمان درحاشیه نمایشگاه کتاب استانی جنوب کرمان برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی موسسه نمایشگاه های فرهنگی ایران، منصور علی مرادی در این نشست اظهار کرد: ما منطقه ثروتمندی هستیم و در بسیاری از موضوعات سرآمد که باید از این ظرفیت ها بیشتر استفاده کنیم.

وی افزود: پایان نامه های دانشگاهی که یکی دو مورد درباره زیارتگاه ها و دیگری نیز که درباره فرهنگ بوده است، بسیار مطلوب بوده و تاثیر خوبی در معرفی این فرهنگ داشته است که توصیه داریم افراد بیشتری به این امر بپردازند، چرا که ما منطقه ثروتمندی در موضوعات مختلف هستیم.

وی درباره "لیکوها" نیز توضیح داد و اظهار کرد: "لیکوها" کوتاه‌ترین سروده‌های شفاهی به حساب می‌آیند و یکی از اشکال مهم آوازی دو منطقه رودبار و بلوچستان هستند که در واقع یک شعر چهار کلمه‌ ای موزون و مقفا هستند که از رهگذر آن‌ها جهانی از مفاهیم و رویدادها در ذهن مخاطب شکل می‌گیرد.

وی گفت: "لیکو" در واقع ادامه شعر هجایی است که گسترش یافته و در واقع شعرهای کوتاه، هایکوها و کوتاه‌سروده‌هایی هستند که به راحتی و سریع خوانده شده و حس شاعر یا گوینده‌ را منتقل می‌کنند و مورد اقبال زیادی قرار گرفته‌اند.

علی مرادی ادامه داد: قطعا شهری که فرهنگ و ادب غنی دارد، فرهنگ و ادب شفاهی نیز داشته است که ما هنوز به آن دست نیافته ایم، و شهری که ادبیان بسیاری داشته ، مطمئنا غنی از لحاظ زبانی و گویشی محسوب می شود و در این زمینه منحصر به فرد است.

این استاد دانشگاه ادامه داد: لیکوها از قدیم شعر هجایی بوده نه عروضی و این نوع شعر بدون آهنگ چندان معنایی ندارد و این یکی از مشخصه های آن است.

وی گفت: لیکو نام پرنده‌ای هم‌اندازه گنجشک و بسیار خوش‌آواز است و در حقیقت این نوع شعر بازمانده شعرشفاهی قدیم ماست که مرحوم اخوان ثالث نیز به آن اشاره داشته و این پرنده بسیار محبوب است.

وی افزود: لیکو بر اساس شعر هجایی و موسیقی ما تلفیق بوده و با هم خوانده می شدند و بیشتر لیکو را با چنگ می خوانند و در مناطق جنوبی کرمان به نوازنده چنگ پهلوان می گویند.

وی گفت:  لیکو در واقع ادامه سنت شعر هجایی ایران کهن است و بنا به شواهد متعدد، باید ادامه لاسکوهای ایران باستان باشد که در کنار خسروانی‌ها، نوعی شعرهجایی درایران قدیم به حساب می‌آمده است.

این استاد دانشگاه اظهار کرد: تفاوت لیکوهای رودباری با دیگر انواع به‌ جا مانده از ادب شفاهی کهن را باید در ایجاز، تصویر، وجه نمادین و پایان باز آن دانست  که در در نواحی «رودبار زمین» (جنوب استان کرمان) همراه با سازهایی مثل «چنگ» «نی شبانی»، «چنگ قوطی» و «سرنا» خوانده می‌شود.

گفتنی است، محتوای لیکوها را بیش‌تر درد و داغ‌های عاشقانه، جوان‌مرگی و سوگ، فراق و هجرت و هجران، درد دوری از سرزمین مادری و و توصیف «محبوب» است.